ΕπαγγέλματαΦλογέρα στο βουνό

Φλογέρα στο βουνό

Το χρονικό διάστημα των δέκα μηνών του 1944 που παρέμεινε στα βουνά της Ευρυτανίας με το υπόλοιπο καλλιτεχνικό επιτελείο του ΕΛΑΣ, ο Βάλιας Σεμερτζίδης εστιάζει την καλλιτεχνική ματιά του στον άνθρωπο που κατοικεί στα βουνά, τον χωρικό που ζει την δύσκολη καθημερινότητα του μέσα στα χρόνια της αντίστασης.
Την συγκεκριμένη σκηνή κατέγραψε φωτογραφικά ο Σπύρος Μελετζής με τον φακό του και ο Βάλιας Σεμερτζίδης με το σχέδιο στο μπλοκ του. Το θέμα αυτό τον απασχόλησε πολύ και τον οδήγησε σε πολλές έγχρωμες μελέτες και σχέδια που έγιναν πάνω στο βουνό, ενώ με την επιστροφή του στην Αθήνα, τα χρόνια 1944-1950, επιδόθηκε στην απόδοση του θέματος αυτού σε διάφορες παραλλαγές με την τεχνική της χαρακτικής. Τελικά το 1950 δημιούργησε μία μεγάλη ελαιογραφία 2,5 μέτρων που βρίσκεται σε ιδιωτική συλλογή.
Η ομάδα των χωρικών είναι συγκεντρωμένη γύρω από τον νεαρό μουσικό που παίζει φλογέρα. Οι ακροατές, άντρες και γυναίκες με τις παραδοσιακές φορεσιές τους, οι τσοπάνηδες, η γυναίκα με την ρόκα, και στο βάθος οι κορυφές των Αγράφων συγκροτούν μία στιγμή ηρεμίας μέσα στην αντάρα του πολέμου.

Για την σειρά αυτή των έργων ο Σεμερτζίδης λέει στον φίλο του Χρίστο Αλεξίου:

[…] οι μορφές οι δυνατές του ανθρώπου, η πίστη στον άνθρωπο, η πίστη μου ότι η μουσική αυτή η παραδοσιακή της φλογέρας, ήταν πάντοτε για να μαζέψει τους ανθρώπους κοντά, να μαζευτούν οι άνθρωποι για να αισθανθούνε μια ενωμένη δύναμη μπροστά στη ζωή, έστω και σε απλές δυσκολίες. Γιατί για μένα, οι δυσκολίες της ζωής, μια καταιγίδα, μια μπόρα ή μια πυρκαγιά, είναι το ίδιο μεγάλες όσο είναι κι αυτή η στιγμή της Κατοχής, που ζούνε οι άνθρωποι της σύνθεσης, απομονωμένοι, με τον κατακτητή γύρω γύρω. Και είναι πάντα ένα κάλεσμα σε αγώνα για τη ζωή.

Ο θαυμασμός του Βάλια Σεμερτζίδη για τον αγρότη, «τον άνθρωπο της γης», που προκύπτει από τα παιδικά του βιώματα στα κτήματα του παππού του στην περιοχή του Καυκάσου, θα φανεί ιδιαίτερα στα μεταγενέστερα έργα του από την Σκύρο και την Ρόδο, με πορτρέτα και συνθέσεις αγροτών, αλλά και τοπία από την υπέροχη φύση στα βουνά της Ρόδου.

ΠΗΓΕΣ:
Απόσπασμα από το βιβλίο «ΒΑΛΙΑΣ ΣΕΜΕΡΤΖΙΔΗΣ Συνομιλίες με τον Χρίστο Αλεξίου»
Επιμέλεια: Νίκος Χατζηνικολάου
Εκδόσεις: Μουσείο Μπενάκη, 2012
Φωτογραφίες: Σπύρος Μελετζής