Εργάτες Αλωνιστικής
Το 1957 σηματοδοτεί μία σημαντική αλλαγή προσανατολισμού στο έργο του Βάλια Σεμερτζίδη. Στην πρώτη του ατομική έκθεση που πραγματοποιείται στην αίθουσα του «Παρνασσού» (Απρίλιος -Μάιος 1957), εκθέτει 77 έργα του με τοπία από την Ραφήνα, το Πικέρμι, την Σκύρο αλλά και συνθέσεις με ψαράδες και εργάτες της αλωνιστικής μηχανής.
Η αλλαγή θεματολογίας αλλά και οι μορφολογικοί πειραματισμοί διακρίνουν τα έργα που παρουσιάστηκαν στον «Παρνασσό».
Τα τοπία αυτής της περιόδου φτιαγμένα με λάδι και παστέλ σε απαλά και γλυκά χρώματα, χαρακτηρίζονται από ηρεμία και γαλήνη και έρχονται σε αντίθεση με τα πιο σκοτεινά τοπία του βουνού («Τοπίο Αργιθέας», «Χαράδρα στα Άγραφα», «Χαράδρα Αργιθέας», «Σχιστόλιθοι (Πίνδος)» ) που είχε παρουσιάσει στην έκθεση της ομάδας «ΣΤΑΘΜΗ» το 1950 (14 Μαίου-14 Ιουνίου 1950).
Επιπλέον, από το 1950 και μετά, σε συνέχεια και των έργων με τους βοσκούς και τους αγρότες στα βουνά της Ευρυτανίας, προβάλλεται ο μόχθος και η εργασία του ανθρώπου που εργάζεται χειρωνακτικά, απέναντι στα στοιχεία της φύσης, διαμορφώνοντας το περιβάλλον με την εργασία του.
Στο έργο του κάνουν τώρα την εμφάνισή τους οι οικοδόμοι, οι εργάτες με το κομπρεσέρ, οι εργάτες στα ορυχεία, οι ψαράδες και οι εργάτες αλωνιστικής μηχανής, μέχρι τα χρόνια της εργασίας του στην Ρόδο όπου δουλεύει ιδιαίτερα με το θέμα της ελιάς και το λιομάζεμα όπως και με τις υφάντρες της Αρχαγγέλου.
Ο ζωγράφος έχει μια ξεκάθαρη άποψη για το θέμα των ανθρώπων που εργάζονται χειρωνακτικά. Επιδιώκει πάντα να τους παρουσιάζει ως ήρωες της καθημερινότητας και όχι ως υποταγμένους στις απαιτητικές συνθήκες εργασίας τους.
Αναφέρει χαρακτηριστικά:
[…] Αυτό όμως είναι το στοιχείο που θέλησα να δώσω από την Κατοχή και πέρα στον άνθρωπο. Ήταν η πάλη του στην Κατοχή που μου έδωσε αυτή την πεποίθηση, ότι ο άνθρωπος πρέπει να είναι πάντοτε μία δύναμη. Εδώ ακόμα στην Αλωνιστική μηχανή, σ΄ ένα διάλειμμα της δουλειάς τους […] βλέπεις τι άντρες είναι. Αυτοί είναι αήττητοι, πώς να σου σου πω, πιστεύουν στη ζωή.
[...] Η πρόθεσή μου εδώ είναι μία: αυτοί όλοι τους είναι μία δύναμη ανθρώπων που παλεύουν για να επιζήσουν.
Οι ήρωες αυτοί των έργων του Σεμερτζίδη, είναι δυνατοί, δεν έχουν τίποτα που να συνδέεται με κάποιου είδους εξαθλίωση, γιατί αυτή είναι ακριβώς η ματιά και η προσέγγιση του ζωγράφου.
Όπως χαρακτηριστικά λέει:
Πουθενά δεν θέλω να δείξω τον άνθρωπο καταπονημένο και αγωνιώντα όπως συνήθως κάνουν οι ρεαλιστές του άλλου είδους, οι νατουραλιστές δηλαδή, που όταν κάνουν εργάτες, για να μας συγκινήσουν, τους κάνουν βασανισμένους, σαν να μην μπορούν να σηκώσουν το βάρος και υποφέρουν. […] Γιατί εγώ πιστεύω ότι η δουλειά, οποιαδήποτε δουλειά, δεν έχει κάτι το τρομερό. Για να επιζήσεις δουλεύεις. Ο ένας σκάβει την γη, ο άλλος φυτεύει το δέντρο, ο άλλος κουβαλάει το τσουβάλι
Αυτά τα προσχέδια με παστέλ των εργατών αλωνιστικής μηχανής, οδήγησαν τον ζωγράφο στη δημιουργία ενός έργου με τίτλο «Εργάτες αλωνιστικής μηχανής» (ιδιωτική συλλογή), που παρουσιάζει τους εργάτες έτοιμους να δράσουν στο απαιτητικό έργο τους. Ο ζωγράφος αξιοποιεί συχνά φωτογραφίες που τραβάει ο ίδιος είτε άλλοι, καθώς και μελέτες με παστέλ ή τέμπερα στο σημείο δράσης των εργατών, προτού οδηγηθεί στην ολοκλήρωση του έργου του στο εργαστήρι του.
Πηγές:
«Βάλιας Σεμερτζίδης, 1911-1983», Μουσείο Μπενάκη, 2012
«Συνομιλίες με τον Χρίστο Αλεξίου», Μουσείο Μπενάκη, 2012
Share: